logo

Şıma Xeyr Amey
Tarix: 11-21-2018
Seat: 19:28

ZAZA-DER

KOMELA ZIWAN U KULTURÊ ZAZAYAN – ZAZA DİL VE KÜLTÜR DERNEĞİ
Site Map Contacts anasayfa

Üye Panelİ

SON YORUMLAR

  • cahit: Sn zaza der de görev yapan değerli abilerim sizlerden ricamız şu anda devlet kendi kurumlarına kürtçe bilen...
  • coşkun: Zazaların dil ve kültürlerine bu denli sahip çıkması gurur verici. Zaza ve zazaca üzerine yapılan her...
  • H.GARİP: Asimile olduk,bitik tükendik özüntüsünü yaşıyorum ve anadilimi arıyorum, bir dilin yaşamsal kılmak için önce...
  • Harbizaza.tr.gg: Ma wazeni Zazay peserbi wayir weji zonixuri hunerxuni
  • harbizaza.tr.gg: çok güzel olmuş
yazarYazar: zazader | tarihTarih: 5 Nisan 2012 / 18:17

ZAZA-DER olarak  yeni anayasa için taleplerimiz ektedir.
Okumak için tıklayınız

yazarYazar: editor | tarihTarih: 21 Mart 2012 / 16:36

EĞİTİMDE ANADİLİNE YER VEREN ÇİFT DİLLİ-ÇOK DİLLİ ÜLKELER:

ALMANYA
Almanya’da bazı eyaletlerde ilkokuldan başlayarak haftada 3 ila 5 saat zorunlu anadili dersleri verilmektedir. Dolayısıyla 1980′li yıllarda yaygın olan çocukların Almanca’yı iyi öğrenebilmeleri için anadillerinden yoksun bırakılmaları fikri artık savunulmamaktadır. Ülkede ‘Ulusal Uyum Planı’ adı altında çiftdilli eğitimin gerekliliği yaklaşımı kabul edilmiştir. Bu amaçla ortaokulun ilk yılından itibaren uygulanacak olan ‘karşılaştırmalı dil eğitimi’ modelleri geliştirilmiş ve denenmeye başlanmıştır. Bu modele göre haftada iki saat Türk ve Alman öğretmenlerin bir arada girebilecekleri dersler düzenlenecek ve her iki dilin de karşılaştırmalı öğretimi uygulanacaktır.

ÇİN
Ülkede çok sayıda farklı etnik grup bulunmakta ve yaklaşık 140 farklı dil konuşulmaktadır. Ülkenin çoğu memur dili anlamındaki Mandarini konuşmaktadır. Ülkenin resmi dili Çince’dir. Ülke anayasasında azınlık dillerinin korunması ve geliştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. 1984 yılında ‘Ulusal Azınlıkların Bölgesel Özerkliği Yasası’ çıkarılmıştır. Bu yasayla bölgesel özerklik, bölgedeki dilin korunması ve geliştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Özerk bölgeler, o bölgedeki eğitim dili hakkında karar alma yetkisine sahiptir. Azınlık mensubu öğrenciler kendi anadillerinin yanı sıra Çince’yi de öğrenmek zorundadırlar.

GÜNEY AFRİKA
Bu ülkede eğitimde anadillerinin kullanılmasıyla ilgili yeni politikalar, son verilen ırkçı rejimle doğrudan ilgili olmuştur. 1993 anayasası dile temel bir insan hakkı olarak bakmış ve çokdilliliği ulusal bir zenginlik kaynağı olarak ele almıştır. Bu anayasayla birlikte İngilizce ve Afrikaans dilinin yanı sıra dokuz farklı Afrika (yerel/kabile) dili resmi dil olarak kabul edilmiştir. Irkçı eğitim sisteminin ortadan kalkmasıyla birlikte çokdilli, çokkültürlü öğrenciler üniversite ve diğer okullarda bir arada öğrenim görmeye başlamıştır
Güney Afrika’da eğitimin ilk beş yılı çocuğun kendi anadilinde yapılmakta, ardından da İngilizce, Fransızca ya da Portekizce ile devam edilmektedir.

BOLİVYA
Bolivya’da 1994′de yürürlüğe giren eğitim reformuyla eğitim sisteminin kapsamlı bir şekilde dönüştürülmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda ülkede İspanyolca’nın yanı sıra Bolivya’nın 30 yerli dili bütün okullarda hem dil dersi hem de öğretim dili olarak kullanılmaya başlanmıştır

İSVİÇRE
İsviçre, 23 kantonlu federal bir cumhuriyettir. Ülkenin resmi ve ulusal dilleri, Almanca, Fransızca ve İtalyanca’dır. Romans dili de ulusal dil olarak kabul edilmiştir. Ülke kantonlarının sınırı, konuşulan dillere göre çizilmiştir. Bazı kantonlarda tek dil, bazılarında da birden fazla dil kullanılmaktadır. İsviçre anayasasına göre, bölgeler dillere göre ayrılmakta, diller eşit statüde bulunmakta ve azınlık dilleri korunmaktadır.

İSVEÇ
İsveç 1976 yılında Ev Dili Reformu’nu yapmıştır. Bu reform, göçmen çocuklarının ikinci dil olarak İsveç eğitim sistemine katılmalarını zorunlu kılmakla birlikte isterlerse kendi dillerinde eğitim hakkına sahip olduklarını yasal olarak kabul etmiştir. Anadili öğretiminin amacı, aktif bir biçimde yani sözel ve yazılı olarak çocuklara çiftdilliliğinin kazandırılmasıdır ve kültürel kimliğin iki yönlü geliştirilmesidir. Bu bakımdan İsveç, kültür politikası ve çiftdilli eğitim açısından kıta Avrupası’ndan farklı bir yapı göstermektedir.
İsveç eğitim sistemi, evde konuşulan dili eğitimde de geçerli dil olarak kabul etmekte ve en az 5 kişilik grup oluştuğunda anadili öğretimi vermeyi belediyelere bir yükümlülük olarak şart koşmaktadır. Anadili öğretimine ihtiyaç olup olmadığını saptamak üzere okullar her eğitim yılının başında ihtiyaç yoklaması yapmak zorundadır.
İsveç’te 32 dil grubuna yönelik olarak anadili öğretimi organize edilmektedir. Anadili öğretimi, haftada 2 saat olup öğleden sonra örgün ders saatlerinin dışında verilmektedir. Anadili öğretimi dokuz yıllık zorunlu eğitim sürecinde en fazla yedi yıl izlenebilmekte ve bu eğitimin organize edilmesinde velilerin talepleri önemli bir rol oynamaktadır. Evde konuşulan dil, anadili öğretiminde ölçüt olarak alındığı için kendi ülkelerinde ulusal ve resmi bir nitelik taşımayan dillere de eğitimde yer verilebilmektedir. Sözgelimi Kürt çocukları da bu çerçevede anadili öğretimi alabilmektedir.

İSRAİL
Ülke nüfusunun büyük çoğunluğu (yüzde 82) Musevi olmasına ve İbranice konuşmasına karşın ülkede oturan Arap nüfusun (yüzde 18) konuştuğu Arapça’ya özel bir statü tanınmıştır. Resmi dil İbranice olsa da, Arapça’ya eğitim ve kültür alanları ile kamu alanlarında özel bir statü verilmiştir. Arap azınlık ilk ve orta öğretimde kendi anadillerinde eğitim alırken ikinci dil olarak da İbranice’yi öğrenmek zorundadır. Yüzde 98′i İngilizce öğrenen Musevilerin Arapça öğrenme zorunluluğu yoktur.

HOLLANDA
Hollanda’da bütünleşme politikası ve anadili öğretimi yalpalayan bir gelişim çizgisi izlemiştir. Hollanda 1980′de yabancıların kalıcı varlığını kabul ettikten sonra 1983 yılında yayımladığı ‘Azınlıklar Notası’yla resmi görüşlerini kamuoyuna açıklamıştır. Ülkedeki tüm azınlık gruplarının eşit ve tam gelişme imkanlarının olduğu bir toplumun kurulması amacı benimsenmiştir. Bir yandan göç sınırlandırılırken öte yandan da azınlıkların entegre olması hızlandırılmaya çalışılmıştır. 1980′lerin ortalarından itibaren hükümet bir yandan anadili eğitimini saat olarak azaltmış, öte yandan işlevlerini yeniden belirlemiştir. Her ne kadar anadili öğretimi haftada 2.5 saat olarak belirlenmiş olsa da, uygulamada bu eğitim bir ders saatiyle sınırlanmıştır. Daha sonra anadili öğretimi kendi başına bir amaç olmaktan çıkarılmış ve ikinci dil olan Hollandaca öğrenimini destekleyen bir ‘araç dil’ haline getirilmiştir.
2000′lerden itibaren anadili öğretimi entegrasyona engel olmaktadır görüşü savunulmaya başlanmıştır. Her ne kadar son dönemde Hollanda’da çok olumsuz gelişmeler olsa da Hollanda Batı Avrupa ülkeleri arasında anadili öğretimini en çok destekleyen ülkelerden birisi olarak bilinir. Ama son zamanlarda hem sosyal demokrat hem de tutucu partiler anadili öğretiminin sosyal bütünlük kaygılarıyla okullardan kaldırılmasını istemektedirler. Toplumsal bütünlük kaygısı Hollanda’da anadili öğretiminin önündeki en büyük engel olarak durmaktadır.

ABD
2000′lerden itibaren anadili öğretimi entegrasyona engel olmaktadır görüşü savunulmaya başlanmıştır. Ülkede nüfusun dörtte biri tarafından konuşulan İspanyolca, eğitimde ikinci dil olarak yer bulmaktadır. ABD’de anadili İspanyolca olan çocuklara yönelik okullar vardır. Bu okullarda İngilizce ve İspanyolca olmak üzere her sınıfın devam ettiği iki eğitim grubu bulunmaktadır. Her grupta söz konusu dilde (İngilizce veya İspanyolca) eğitim veren bir öğretmen ve bir öğretmen yardımcısı vardır. Öğrenciler eğitimlerini bir hafta İngilizce, bir hafta da İspanyolca olarak alabilmektedirler.

KANADA
Kanada’nın nüfusu 33 milyondur. Bunun 8 milyonu Fransız kökenlidir. İngilizce ve Fransızca, ülkenin resmi dilleridir. Quebec eyaletinde ağırlıklı olarak Fransızca konuşulmaktadır. Ülke çiftdillidir. Resmi dilin yanı sıra isteyen kendi anadilinde öğretim veren okul açma ve hizmet isteme hakkına sahiptir. Bu hak anayasayla korunma altına alınmıştır. 20 civarında olan diğer azınlık dilleri korunma altındadır. Kanada hükümeti değil baskı uygulamak, bütün azınlık dilleri için okul, dernek açma, gazete yayımlama, hatta devlet imkanlarıyla televizyon yayını yapma imkanlarını sunmaktadır. Ülkede devlet kanalından haftada iki saatlik bir ‘Türkçe yayın’ hizmeti de sunulmaktadır…

FRANSA
Fransa’da okullar çokdillidir. Ülkedeki azınlık dilleri de özel ve resmi okullarda okutulmaktadır. Azınlık dillerini özel okullarda isteyen öğrencilere öğretilmesi anaokulundan itibaren serbesttir. Örneğin Bask ve Alsace-Mosell bölgelerinde, isteyen anaokul ve ilkokullar eğitimlerini tamamen Bask veya Alsace dilinde verebilirler. Orta öğretimde de durum aynıdır. Devlet bu sisteme mali katkı yapmakla yükümlüdür. Bask bölgesinde Bask dili, bölgede yüzde 70 oranında devlet, yüzde 30 oranında anne-babalar tarafından finanse edilmektedir. Devlet okullarında veya devletle sözleşmeli okullarda bu dersler, haftada iki saatle sınırlıdır. Çiftdilli denilen türde her düzeyde (ana, ilk, orta düzeyde) okullarda ise, 31 Temmuz 2001 tarihli idari karar gereği derslerin yarısı Fransızca, yarısı azınlık dilinde okutulur. Korsika dili de 1974′den bu yana ilk ve orta dereceli okullarda ve ayrıca 1980′de açılan Corte Üniversitesi’nde okutulmaktadır. 1998 verilerine göre adadaki öğrencilerin yüzde 85′i okullarda ve özellikle de çiftdilli bir okulda Korsika dili öğrenmektedir.

BELÇİKA
Fedaratif bir ülke olan Belçika’nın üç resmi dili vardır: Fransızca, Flamanca (Felemenkçe) ve Almanca. Nüfusun çoğunluğunu Flamanlar ve Fransızlar oluşturmaktadır. Belçika her ne kadar Fransız dilinin egemen olduğu tekil bir devlet olarak kurulmuşsa da, 10. yüzyılda Flamanca eğitim ve yargıda kullanılmaya başlanmış, 1932 yılında da Flaman bölgesinin resmi dili olmuştur. Belçika’da dil grupları özerktir. Bu nedenle üç topluluk (Flamanya, Valonya ve Brüksel), özellikle eğitim ve kültür konularında kararlarını tümüyle kendileri almaktadır. Brüksel okullarında Fransızca konuşanlar için Flamanca, Flamanca konuşanlar içinse Fransızca öğrenmek zorunludur.

HİNDİSTAN
Hindistan, 22 eyalet ve merkezi hükümete bağlı dokuz idari bölgeden oluşmaktadır. Nüfusun büyük çoğunluğu (yüzde 83) Hindulardan ve diğer yerel gruplardan (Müslüman, Hıristiyan, Sih, Budist) oluşmaktadır. Ülkede 872 dolayında dil, lehçe ve diyalekt konuşulmaktadır. Tüm eyaletlerde İngilizce resmi dil olarak kullanılmakla birlikte çoğu eyalette Hintçe de resmi dil olarak kullanılmaktadır. Ülke, dünyada en fazla farklı dil ve kültürü bir arada bulunduran ülkedir.

BRİTANYA
Britanya’da Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’da anadilde eğitim mevcuttur. Anadilde eğitim hakkı bu bölgelere yetki devri ile özerklik tanıyan yasalarla tanınmıştır. Ayrıca Britanya 1992-Avrupa Bölgesel ve Azınlık Dilleri Şartı 2000′de imzalanmış, 2001′de onaylanmıştır. Britanya bu ‘şart’la Gal, İskoç ve İrlanda dillerini ulusal azınlık dilleri olarak kabul etmektedir. Böylece uzun yıllardır uygulanan azınlık dillerine yönelik politika, uluslararası alanda bir yükümlülük olarak üstlenilerek bu konudaki garanti pekiştirilmiştir. Bu şart uyarınca eğitim alanında Gal ve İskoç dillerinin kullanılması düzenlenmiş, okul öncesi eğitim, ilköğretim, orta öğretim ve üniversite dönemlerinde Gal ve İskoç dillerinde eğitim kabul edilmiş, ayrıca bu dillerin yetişkinler tarafından okul dışı eğitimle öğrenilebilmesinin de önü açılmıştır. İskoç dilinin geleneksel olarak konuşulduğu yerler dışında eğitim dili olabilmesinin önü de açıktır. Gal ve İskoç dillerinin medyada, yargı kurumlarında, idari makamlarda ve kamu kurumlarınca kullanımı da düzenlenmiştir. İrlanda dili de dahil olmak üzere her üç dilin de sadece özel alanda değil kamusal alanda da kullanımı serbesttir. Her üç dilin konuşulduğu bölgelerde bölgesel ve yerel yönetimlerde bu dillerin kullanılması ve bu dillerdeki yer adlarının resmî dildeki adıyla birlikte kullanılması ve benimsenmesi kabul edilmiştir. Bu yükümlülükler ulusal mevzuatta yer alan düzenlemelerle merkezî iktidar ile bölgesel iktidarlar arasında paylaşılmaktadır. Özellikle eğitim alanında bölgesel iktidarların öne çıktığı görülmektedir…

İSPANYA
1978 İspanyol Anayasası’nın 3. maddesi Kastilya dilinin resmi İspanyolca olarak tanındığı karara bağlanmakta, fakat Kastilya dili dışında diğer İspanyol dillerinin kurulacak özerk bölgelerin statüleri uyarınca ikinci resmi dil olarak tanınması da kabul edilmektedir. 3. madde İspanya’nın bu dilsel çeşitliliğinin kültürel bir miras olduğunu belirterek bu mirasın korunmasına ve saygı gösterilmesine de yer vermektedir. Bu bağlamda bugün İspanyol Anayasası’nda tarihsel milliyet olarak adlandırılan ve diğer 14 bölgeden daha geniş özerkliklere sahip olan Katalonya, Bask Ülkesi ve Galiçya’da bölge halkının dili 2. resmi dil statüsündedir. Eğitim de bu özerk bölgelerin yetki alanında olan bir konudur ve her üç bölgede de anadilinde öğretim mevcuttur.
Katalonya’da 1983′te çıkarılan Katalan Dilinin Normalleştirilmesi Yasası’yla Katalanca’nın kamusal alanda ve eğitimde kullanımı düzenlenir. Bu yasa bölgede eğitimi iki temel ilkeye dayandırmaktadır. Bu ilkelerden ilki, eğitim dilinin serbestçe seçilebilmesi, ikincisiyse, dil üzerinden bir ayrımcılığa gidilmemesidir. Öğretmenler her iki resmi dili de bilmek zorundayken, öğrenciler istedikleri dilde eğitim alma konusunda serbest olacak; fakat eğer Katalanca müfredatı seçtilerse İspanyolca’yı, eğer İspanyolca müfredatı seçtilerse Katalanca’yı zorunlu ders olarak alacaklardır. Diğer yandan öğrencilerin genellikle İngilizce ya da Fransızca dillerinden birini öğrenmeleri de teşvik edilecektir. Katalonya, 1998′de Katalonya Parlamentosu’nun çıkardığı Katalan Dil Yasası’yla dilsel politika ve uygulamalar konusunda daha ileri bir adım atmıştır. Yasanın amacı, okullarda ve kamusal hizmetlerde kullanılan Katalanca’yı uyumlaştırmak, medyada ve kültürel faaliyetlerde Katalanca’nın daha fazla kullanılmasını ve Katalanca’nın sosyo-ekonomik alanda fiili olarak kullanımını geliştirmek ile tüm anayasal ve diğer yasal sınırlamalara rağmen Katalonya’da Katalanca ile İspanyolca arasında tam bir eşitlik sağlamaktır…
Bask ülkesinde Bask Özerklik Statüsü’nün 6. maddesi, Baskça’nın aynen İspanyolca gibi Bask Ülkesi Özerk Topluluğu’nun resmi dili olduğunu ve tüm yerleşiklerin her iki dili de bilme ve kullanma hakları bulunduğunu, özerk topluluk kurumlarının iki dilin kullanımının garantisi olacağını, kimsenin dil üzerinden bir ayrımcılığa maruz bırakılamayacağını hükme bağlamaktadır. 1982′de çıkarılan Bask Dilinin Normalizasyonu Yasası bugün de bölgede geçerli olan eğitim sisteminin temelidir. Bu eğitim sistemine göre Bask ülkesinde dört dilsel model üzerinden eğitim verilmektedir. Öğrenci velilerine ilk ve orta öğretimde bu dört modelden birini seçme hakkı tanınmaktadır.
Model A: Tüm öğrenim İspanyolca’dır. Baskça ayrı bir müfredat konusudur.
Model B: Hem İspanyolca hem Baskça yarı yarıya kullanılmaktadır.
Model D: Tüm öğrenim Baskça’dır. İspanyolca ayrı bir müfredat konusudur.
Model X: Tüm öğrenim İspanyolca’dır. Baskça’ya hiç yer yoktur.

Kaynak:  http://www.egitimsen.org.tr/down/ANADIL-ANA%20RAPOR.pdf

yazarYazar: zazader | tarihTarih: 19 Mart 2012 / 0:07

 

Zaza Dili’nin Tarihi Gelişimi. I. Uluslararası Zaza Dili Sempozyumu, 13-14 Mayıs 2011, Bingöl Üniversitesi Yay., ed. M. Varol, Bingöl 2012, 111-142.

Bu ise bir internet yayınıdır.

 

 

Zaza Dili’nin Tarihi Gelişimi

 

Dr. Zülfü Selcan

 

1.           İrani diller familyası ve sınıflandırılması

2.           Zaza Dili’nin irani diller familyasındaki yeri

3.           Tarihi fonoloji

4.           Tarihi morfoloji

5.           Zazaca’nın yeni irani dillerle karşılaştırılması

6.           Asimilasyon politikası

6.1    Türkleştirme çabaları

6.2    Kürtleştirme çabaları

7.      Zazaların demokratik hakları

 

 

 

1. İrani diller familyası ve sınıflandırılması

İrani diller familyası hintavrupa diller familyasının bir dalı olup hint ve diğer hindocermen dil familyalarıyla (cermen, romen, islav vd.) bir tarihi dil akrabalığı vardır.

İrani diller familyası toplam olarak 40 dilden ibarettir ve Zazaca da bunlardan biridir (Tablo 1).

Zaza Dili’nin yayılma alanı için bak harita 1, 2 ile 3, 4.

Tarihi döneme ait irani diller, indoarya ve diğer hindocermen dillerde olduğu gibi geleneksel olarak üç döneme ayrılır: Eski iranca, Orta iranca, Yeni iranca.

Eski irani diller: Yazılı belgeler (yazılışın başından MÖ. 4./3. yy’a kadar) sadece Avestçe ile Eski Farsça’dan vardır.

Med kıralları (MÖ. 625-550) kendi dilinde yazılı belge eseri bırakmamıştır. Medce, (Eski-)Partça, İskitçe ıle Arahotça’nın otantik yazılı belgeleri yoktur ve sadece küçük çapta yan kaynaklarda bulunuyor (Schmitt, CLI, 86).

Avestçe, Zerdüşt’ün (MÖ. 6. yy.) konuştuğu ve Zerdüşt dininin kutsal kitaplarında kullanılan dildir. Avestçe iki gelişim kademesinden oluşuyor: En eski olanı, Zerdüşt tarafından söylenen onyedi türküdeki (‘Gāϑā’) dil şekli, Gāϑā-Avestçesi’dir. ‘Genç’-Avestçe, farklı dönemlere ait diğer yazılı bölümlerdir (Hoffmann, HbO, 1).

Eski Farsa, Ahemanlı padişahlarının (MÖ. takr. 705-331) çiviyazılarında kullandığı ve çoğunlukla Elamca ve Babilce tercümesiyle beraber yazdığı dildir. Bu çiviyazılarının en meşhuru Bisutun’daki üç dilli Darius-Kitabesi’dir (521/520 v. Chr.).

 

Yazılı belgeleri olan Orta İrani diller (MÖ. 4./3 yy.’dan MS. 8./9. yy.’a kadar) tarihi gelişim bakımından batı ve doğu grubuna ayrılır. Bunlar batıda Partça, Orta Farsça ve doğuda Sogdca, Harezmce, Sakça ve Baktrca’dırlar.

Yeni irani diller (MS. 8./9. yy.’dan sonra) çoktur ve günümüzde Doğu Anadolu’da, İran, Irak, Kafkasya, Afganistan, Pakistan ve Orta Asya ile diğer şark ülkelerinde konuşuluyor.

 

Tarihi gelişim bakımıdan irani diller doğu ve batı grubuna ayrılır, bunlar ise tekrar kuzey ve güney gruplarına bölünür. Buna göre Farsça güneybatı, Avestçe kuzey ve Medce de kuzeybatı dil grubuna aittirler. Avestçe kuzeybatıya ait olan Partça ile birçok ortak özelliklere sahip olmasıyla beraber bazı noktalarda doğu irani dillerle benzerliği de vardır. Avestçe’nin doğu irani dillerine ait olduğu kesinlikle ispatlanamıyor, çünkü yer ve zamanla ilgili bilgi eksikliği bunu zorlaştırıyor (Schmitt, CLI, 27-28, 67-70, 84).

 

Partça, Partya bölgesinde (Horasan, Gorgan ve Güney Türkmenistan) konuşulan dildi ve Arsaklı padişahları (MÖ. 247 – MS. 224) tarafından saray dili olarak kabul edimişti. Part dili Manihyacı’ların dini yazılarında belegelenmiştir fakat belgeli bir ön kademesi olmadığı gibi devamı da yoktur, yani yokolmştur. Ahemanlı ve Part İmparatorluğu’nun resmi ve yönetim dili Aramca idi.

 

Orta Farsça Eski Farsça’dan türeyen ve Ahemanlı hakimiyetinin bitmesinden (MÖ. 331) sonra gelişen dildir. Sasanlı’ların hakimiyeti döneminde Orta Farsça İran İmparatorluğu’nun resmi ve yönetim dili idi. Ayrıca Nasturi ve Manihya dininde de kullanılıp Orta Asya’daki Turfan’a ve Güney Hindistan’a kadar yayılmıştı (Sundermann, CLI, 114-137, 138-164).

 

Doğu-orta irani dillerinin özelliklerinden birisi, eski irani plozivleri */b-, d-, g-/ nin frikativ */β-, δ-, γ-/ ye (sog., har β-, δ-, γ-) dönüşüm yapması ve bazı kelimelerde son heceyi muhafaza etmesidir:

eir. *brātar- ‘kardeş’ (av., ef. brātar-), sog. βrāt, har. βr’d, yag. vırot.

ilkir. *adzam ‘ich’ (av. azəm-, ef. adam-), sog. azu, yag. (man).

 

 

Harita 1:   İrani dillerin yayılma alanı, batıda (Morgenstierne, HbO)

 

yazarYazar: zazader | tarihTarih: 5 Şubat 2012 / 13:54

Mebusê Dêrsımi, awukat – nuştox Hüseyin Aygün komela ma Zaza-Der’i ziyaret keno, zıwan u kulturê ma sero qısey keno. 

 

Roce : 5 Gucige 2012, Bazar, Saete 14:00

Ca : ZAZA-DER (Komela Zıwan u Kulturê Zazayan)

 

 

 

ADRESE: Hüseyin Ağa Mahallesi
Topçeken Sokak No :16 Kat:3
Beyoğlu/İSTANBUL

Telefon: 0533 349 12 28

e-mail: iletisim@zazader.org

yazarYazar: zazader | tarihTarih: 12 Kasım 2011 / 20:54

Zazaca dil kurslarının gün ve saatleri aşağıdaki gibidir. Dili hiç bilmeyenler için 3 grup, bilenler için bir grup vardır.

Size uygun olan herhangi bir grupla kurslara katılabilirsiniz.

Bilmeyenler için

1.Grup : Perşembe-Cuma
Saat:19:00-20:30

2.Grup : C.Tesi-Pazar
Saat:12:00-14:00

3.Grup : Pazar
Saat:15:00-18:00

Bilenler için (Okuma ve yazma, gramer)

4.Grup :C.tesi
Saat:14:30-16:30

yazarYazar: zazader | tarihTarih: 28 Ekim 2011 / 23:31

Zazaca üzerine notlar

Mesut Keskin

Okumak için tıklayınız

yazarYazar: zazader | tarihTarih: 28 Ekim 2011 / 22:43

Erivan’da 28-30 Ekim’de «Zaza halkı: Tarih, dil, kültür, kimlik» başlıklı uluslararası bir koferans gerçekleştirilecek. Konferans Ermeni asıllı Alman tanınmış Şarkiyatçı, bu alanda öncü, bilim adamı Friedrich Carl Andreas’ın (Bagratuni, 1846-1930) doğumunun 155. Yılına armağan edilmekte.

Konferans organizasyon komitesinden NEWS.am’e verilen bilgiye göre konferans «Iran and the Caucasus /İran ve Kafkasa/» (BRILL, Leiden-Boston, Editör: Prof. Dr. Garnik Asatryan) uluslararası bilimsel araştırma dergisinin 15. Yılın çerçevesinde ve dergi tarafından gerçekleştirilen bilimel etkinlikler dizisinden. Etkinliğin organizasyonuna ″Modus Vivendi″ Merkezi (Erivan), Kafkasya İran Araştırmaları Merkezi (Erivan), Türkiye, İran ve Kafkasya Araştırmaları Uluslararası Birliği ve ARMACAD (Ermeni Akademik İşbirliği ve Destek Asamblesi) katkıda bulundular. Etkinlik sponsoru Hycsos Fonu.

Çok kısa bir süre önce, bu yılık Temmuz aynında «İran ve Kafkasya» şarkiyat alanında  büyük bir uluslararası konferans gerçekleştirdi. Buna 20’yi aşkın ülkeden yaklaşık 80 bilim adamı katıldı. Zaza’lara ilişkin bu konferans sonrasında Kasım ayında ″Talişler″e ilişkin bir uluslararası konfeans gerçekleştirilecek. Anılan tüm etkinlikler Erivan Devlet Üniv. İran Araştırmaları Kürsüsü çalışanlarının çabalarıyla gerçekleştirilmekte.

Etkinlik özgün bir yana da sahip. Zazalara ilişkin araştırmalar, İran Araştırmalarına yönelik Ermeni bilim okulunun eşsiz bir brendi. Şarkiyat biliminin doğumu döneminde Ermeni aydın ve bilim adamları, bu alanın öncüleri oldular, Zaza dili ve kültürüne ilişkin paha biçilemez eserler ortaya koydular. Bu çalışmalar günümüzde de güncelliğini korumakta. Akademsyen Friedrich Carl Andreas da bu alandaki öncü, deha, alışılagelmişin dışında bir şahsiyet olup, tüm yaşamı boyunca yeni düşünceler üretti. Onun yetiştirdiği öğrenciler, 20. yy. Avrupa Şarkiyat biliminin çekirdeğini oluşturdular. Bu sebeple Organizasyon Komitesi, konferansı bilim adamının 155. Doğum yıldönümüne armağan etmeye karar verdi.Konferansa Ermeni bilim adamları dışında Almanya, İtalya, Avusturya, Hollanda, Rusya, ABD, Avustralya, Türkiye ve İran’dan da bilim adamları katılacak.

Zaza Araştırmalarının geçtiğimiz yüzyılı 70-80’li yıllarında tekrar Ermeni Şarkiyatçılar ve ilk elde Prof. Dr. G. Asatryan’ın çalışmalarıyla yeni bir gelişim aşamasına girmiş olması anlamlıdır.

Zazalar, İrani bir halk olıp Doğu Anadolu’da (tarihi Dersim bölgesinde, bugün Tunceli ili,Türkiye) yaşamaktalar. Nüfusları yaklaşık 5-6 milyondur. 1980’li yıllardaki siyasi göç sonucu Avrupa’da büyük sayıda bir Zaza Diasporası oluştu. Siyasal partilere, kültür kuruluşlarına ve Zaza dilinde basın ve yayınlara sahipler.

Kaynak : http://news.am/tur/news/78639.html

 

yazarYazar: zazader | tarihTarih: 28 Ekim 2011 / 22:36

ZAZA DİL VE KÜLTÜR DERNEĞİ’NİN

EYLÜL 2011 İLE AĞUSTOS 2012 ARASI ÇALIŞMA PROGRAMI

 

AYLAR

 

Y A  P  I  L  A  C  A  K 

Ç  A  L  I  Ş  M  A  L  A  R

AÇIKLAMALAR
EYLÜL 

 

2011

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Paydaş Derneklere Tanışma Ziyareti
  • Dil Kursu Çalışmaları
  • Cumartesi Sohbetleri

 

 

Çalışmaların Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır.

EKİM 

 

2011

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Paydaş Derneklere Tanışma Ziyareti
  • Dil Kursu Çalışmaları (Kayıtların Alınması)
  • Dil Komisyonun Çalışmaları
  • Dernek web sitesi için yazıların Zazaca hazırlanması.
  • Yaşlılarımız Konuşuyor
  • Dernek Adına Takvim Çalışması

 

-Yönetim Kurulu toplantılarımız iki haftada bir yapılmaktadır, 

-Çalışmaların Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır

KASIM 

 

2011

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Paydaş Derneklere Tanışma Ziyareti
  • Dil Kursu Komisyonu Toplantısı
  • Dil Kursuna Başlama
  • Sanatçılarımızı Tanıyalım
  • Yaşlılarımız Konuşuyor
  • Dil Komisyonun Çalışmaları
  • Dernek web sitesi için yazıların Zazaca hazırlanması
  • Takvim Çalışmasının Sonlandırılması
  • Avrupa Birliği Fonlarından Yararlanmak İçin Gerekli görüşmeler Yapmak ve Projeler Hazırlamak.

 

-Çalışmaların Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır 

-Dernek Web Sitesi için yazılarınızı bekliyoruz. Yazılar yazı kurulumuz tarafından incelenecek

ARALIK 

 

2011

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • İstanbul’daki Zazaların Tabanına Yönelik Faaliyet Gösteren Dernek, Vakıf v.s. Kurum ve Kuruluşların Tespiti ve Bun Kurum ve Kuruluşlarla Görüşme
  • Zazalarla İlgili Araştırma Yapan Kurum, Kuruluş ve Kişileri Tespit Etmek.
  • Dil Kursu
  • Sanatçılarımızı Tanıyalım
  • Yaşlılarımız Konuşuyor
  • Dil Komisyonun Çalışmaları
  • TRT 6’daki Zazaki Programlarını İzleyecek Komisyonun Çalışmalarına Başlaması
  • Dernek Takviminin Dağıtımı

 

 

 

 

 

 

-Çalışmaların Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır

 

 

OCAK

 

2012

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Zaza Bölgelerinde Faaliyet Gösteren Dernek, Vakıf v.s. Kurum ve Kuruluşlarla Görüşme
  • Dil Kursu
  • Sanatçılarımızı Tanıyalım
  • Dil Komisyonun Çalışmaları
  • TRT 6’daki Zazaki Programlarını İzleyecek Komisyonun Çalışmalarına Devam Etmesi ve Rapor Hazırlaması

 

 

 

 

 

 

-Çalışmaların -Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır

ŞUBAT 

 

2012

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Zaza Bölgelerinde Faaliyet Gösteren Dernek, Vakıf v.s. Kurum ve Kuruluşlarla Görüşme
  • Dil Kursu
  • Zaza Milletvekilleriyle Görüşme
  • Tünceli ve Bingöl’de Temsilcilik Açma Çalışması
  • Dil Kursu Sınavı
  • TRT 6’daki Zazaki Programları İlgili Raporun Yetkililer İetilmesi
  • Panel (Dünya Ana Dil Günü)

 

 

 

 

-Çalışmaların -Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır

MART 

 

2012

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Üye Kayıt çalışmalarının Yoğunlaştırılması
  • Zazaların Gecesi (Avrupa Yakası)
  • Zaza Sanayıcı, İş Adamı ve Esnafın Tespiti
  • Derneğe Bağış Kampanyasının Başlatılması
  • Dil Komisyonun Çalışmaları
  • Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

 

 

-Çalışmaların -Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır

NİSAN 

 

2012

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Üye Kayıt Çalışmalarının Yoğunlaştırılması
  • Derneğe Bağış Kampanyasına Devam Edilmesi
  • Üyelere Eğitim Amaçlı Seminer Vermek

(Dernek ve Dernekçilik)

  • Zazaca Dil Kursu İçin Öğretmen Ekibini Oluşturma
  • İstanbul Yaşayan Zaza Ailelerin Tespiti
  • Dernek Bünyesinde Arşiv Oluşturma Çalışmaları Yapmak.
  • Gerekli İzinler Alınmak Şartıyla Yardım Toplama Faaliyetlerinde Bulunmak
  • Hayvanlar Ansiklopedisi Hazırlama

 

 

 

 

 

-Çalışmaların -Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır

MAYIS 

 

2012

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Üye Kayıt Çalışmalarının Yoğunlaştırılması
  • Derneğe Bağış Kampanyasına Devam Edilmesi
  • Üyelere Eğitim Amaçlı Seminer Vermek
  • Zaza Bölgelerinde Tüm Bitkileri İçeren Alan Çalışmasını Yapmak
  • Çalışma Hayatında Kullandığımız Aletler Ansiklopedisi
  • Giysilerimiz, Yemeklerimiz ve İçeceklerimizin Ansiklopedisi
  • Zazaların Gecesi (Asya Yakası)

 

 

 

 

-Çalışmaların -Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır

HAZİRAN 

 

2012

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Zaza Yazarlarla, Yemekli Toplantı
  • Üyeler ve Aileleri ile Piknik
  • Zaza Köylerine Giderek, Zazader Adına Röportaj Yapmak
  • Zazaca Masalların Tespiti Çalışması
  • Zaza Sanatçılarımızla, Kahvaltıda Buluşuyoruz
  • Dil Kursu Sınavı
  • Topografya Ansiklopedisi

 

 

 

-Çalışmaların -Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır

TEMMUZ 

 

2012

 

  • Dil Kursundan Mezun Olan Kursiyerler için Yemekli Bir Toplantı Düzenlemek
  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Üyelerle Sohbet Toplantıları
  • Zazaların yaşadığı bölgelerle ile bağlarının güçlendirilmesine yönelik faaliyetlerde bulunmak.
  • Yazılı ve Görsel Basında Derneğimizle ilgili Çıkan Haberleri Dosyalamak.
  • İstanbul Dışında Röportajlar ve Kayıtlar

 

 

 

-Çalışmaların -Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır

AĞUSTOS 

 

212

 

  • Yönetim Kurulu Toplantıları
  • Üyelerle Sohbet Toplantıları
  • Bir Yıllık Çalışmaların Değerlendirilmesi

 

-Çalışmaların -Takvimi ZazaDer tarafından duyurulacaktır

 

Toplam 8 sayfa, 5. sayfa gösteriliyor.« İlk...34567...Son »